Boetetoemetingsbeleid AFM 2026 Art. 5– Omzetgerelateerde boete

In een aantal toezichtwetten is bepaald dat het systeem van wettelijke basisbedragen niet geldt voor overtredingen van categorie 3 die zijn begaan door ondernemingen met een bepaalde minimum netto-jaaromzet. Voor die gevallen is in de wet uitsluitend een maximumboete vastgelegd, van een bepaald percentage van de netto-jaaromzet van de onderneming. Waar dit omzetgerelateerde boeteregime van toepassing is, geldt het volgende beleid.

5.1 Uitgangspunt – toepassing wettelijk basisbedrag plus stappenplan

Bij het vaststellen van de omzetgerelateerde boete wordt beleidsmatig in beginsel de boete berekend op dezelfde wijze als beschreven in artikel 4 . Vanuit het wettelijke basisbedrag, zoals dat geldt voor ‘kleinere ondernemingen’, wordt het stappenplan van artikel 4.2 doorlopen, waarbij in stap 4 altijd 100% van het boetebedrag wordt aangehouden.

5.2 Zwaardere zaken

De AFM wijkt af van bovenstaand uitgangspunt indien toepassing hiervan in het concrete geval geen passende bestraffing zou toelaten, gelet op de ernst en/of duur van de overtreding, de mate van verwijtbaarheid en/of overige omstandigheden van het geval. Hierbij is te denken aan overtredingen die:

• de ordelijke en transparante marktprocessen, zuivere verhoudingen tussen marktpartijen of een zorgvuldige behandeling van cliënten direct bedreigen; • grootschalig en structureel van karakter zijn; • een directe aantasting zijn van de integriteit van de financiële sector; en/of • leiden tot maatschappelijke onrust.

In deze gevallen hanteert de AFM een beleidsmatig basisbedrag ter hoogte van een aantal malen het wettelijke basisbedrag dat voor ‘kleinere ondernemingen’ op de overtreding staat. Dit conform het onderstaande schema:

Netto-jaaromzet 1 Beleidsmatig basisbedrag Tot € 250.000.000 3 maal wettelijk basisbedrag 2 Tussen € 250.000.000 en € 1.000.000.000 4 maal wettelijk basisbedrag Tussen € 1.000.000.000 en € 3.000.000.000 5 maal wettelijk basisbedrag Tussen € 3.000.000.000 en € 6.000.000.000 6 maal wettelijk basisbedrag Tussen € 6.000.000.000 en € 10.000.000.000 8 maal wettelijk basisbedrag Vanaf € 10.000.000.000 10 maal wettelijk basisbedrag

1 Het gaat om de netto-jaaromzet in het boekjaar voorafgaand aan het nemen van het boetebesluit, vgl. artikel 1:82, eerste lid, Wft .

2 Ondernemingen met een relatief geringe omvang kunnen in deze eerste rij uitkomen op een bedrag dat het wettelijk maximum zou overstijgen. In die gevallen wordt het bedrag gesteld op dit wettelijk maximum.

Vanuit dit beleidsmatige basisbedrag worden alleen de stappen 6 (passendheid/evenredigheid) en 7 (draagkracht) uit het stappenplan van artikel 4.2 doorlopen. Het bedrag uit het schema kan hiermee dus niet worden verhoogd, maar uitsluitend worden verlaagd.

5.3 Zwaarste zaken

Als ook een boete vanuit de benadering als ‘zwaardere zaak’ geen passende bestraffing zou toelaten, stelt de AFM zonder berekening van enig basisbedrag de boete vast op een bedrag dat zij passend en geboden acht, tot ten hoogste het voor de overtreding geldende maximumbedrag.

5.4 Overzicht

Schematisch laat het bovenstaande zich als volgt weergeven:

Hoofdregel Analoge toepassing wettelijk basisbedrag, daarna doorlopen van het stappenplan Zwaardere zaken Beleidsmatig basisbedrag (aantal maal wettelijk basisbedrag), daarna deels doorlopen van het stappenplan Zwaarste zaken Geen basisbedrag, de boete wordt vastgesteld op ten hoogste het wettelijk maximum