TFUE · Traité sur le fonctionnement de l'Union européenne (version consolidée)
TFUE Art. 49(ex-article 43 TCE)
Dans le cadre des dispositions ci-après, les restrictions à la liberté d'établissement des ressortissants d'un État membre dans le territoire d'un autre État membre sont interdites. Cette interdiction s'étend également aux restrictions à la création d'agences, de succursales ou de filiales, par les ressortissants d'un État membre établis sur le territoire d'un État membre.
La liberté d'établissement comporte l'accès aux activités non salariées et leur exercice, ainsi que la constitution et la gestion d'entreprises, et notamment de sociétés au sens de l'article 54, deuxième alinéa, dans les conditions définies par la législation du pays d'établissement pour ses propres ressortissants, sous réserve des dispositions du chapitre relatif aux capitaux.
Verweist auf
Zitiert von
Rechtsprechung des EuGH zu diesem Artikel · 122 Urteile
- C-48/24 12.02.2026 VšĮ „Vilniaus tarptautinė mokykla“ gegen Valstybinė kalbos inspekcija ECLI:EU:C:2026:83
- C-340/24 20.11.2025 EW und LO gegen Ministero dell’Istruzione e del Merito und Ministero dell'Università e della Ricerca ECLI:EU:C:2025:910
- C-718/23 16.10.2025 Asociación de Empresarios de Salones de Juego y Recreativos de la Comunidad Valenciana (Anesar-CV) u. a. gegen Conselleria de Hacienda y Modelo Económico de la Generalitat Valenciana ECLI:EU:C:2025:797
- C-254/23 10.07.2025 INTERZERO Trajnostne rešitve za svet brez odpadkov d.o.o. u. a. und Surovina, družba za predelavo odpadkov d.o.o. u. a ECLI:EU:C:2025:569
- C-436/23 12.12.2024 Belgische Staat / Federale Overheidsdienst Financiën gegen Volvo Group Belgium NV ECLI:EU:C:2024:1023
- C-585/22 04.10.2024 X BV gegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2024:822
- C-598/22 11.07.2024 Società Italiana Imprese Balneari Srl gegen Comune di Rosignano Marittimo u. a ECLI:EU:C:2024:597
- C-276/22 25.04.2024 Edil Work 2 Srl und S.T. Srl gegen STE Sàrl ECLI:EU:C:2024:348
- C-340/22 21.12.2023 Cofidis gegen Autoridade Tributária e Aduaneira ECLI:EU:C:2023:1019
- C-50/21 08.06.2023 Prestige and Limousine, S.L. gegen Área Metropolitana de Barcelona u. a ECLI:EU:C:2023:448
- C-468/20 08.06.2023 Fastweb SpA u. a. gegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni ECLI:EU:C:2023:447
- C-407/22 11.05.2023 Ministre de l’Économie, des Finances et de la Relance gegen Manitou BF SA und Bricolage Investissement France SA ECLI:EU:C:2023:392
- C-517/20 16.03.2023 Strafverfahren gegen OL ECLI:EU:C:2023:219
- C-707/20 16.02.2023 Gallaher Limited gegen The Commissioners for Her Majesty's Revenue & Customs ECLI:EU:C:2023:101
- C-372/21 02.02.2023 Freikirche der Siebenten-Tags-Adventisten in Deutschland KdöR gegen Bildungsdirektion für Vorarlberg ECLI:EU:C:2023:59
- C-414/21 10.11.2022 VP CAPITAL NV gegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2022:871
- C-431/21 13.10.2022 X GmbH & Co. KG gegen Finanzamt Bremen ECLI:EU:C:2022:792
- C-433/21 06.10.2022 Agenzia delle Entrate gegen Contship Italia SpA ECLI:EU:C:2022:760
- C-538/20 22.09.2022 Finanzamt B gegen W AG ECLI:EU:C:2022:717
- C-475/20 22.09.2022 Admiral Gaming Network Srl u. a. gegen Agenzia delle Dogane e dei Monopoli u. a ECLI:EU:C:2022:714
- C-58/21 15.09.2022 FK gegen Rechtsanwaltskammer Wien ECLI:EU:C:2022:691
- C-391/20 07.09.2022 Boriss Cilevičs u. a. gegen Latvijas Republikas Saeima ECLI:EU:C:2022:638
- C-577/20 16.06.2022 Verfahren auf Betreiben von A ECLI:EU:C:2022:467
- C-634/20 03.03.2022 Verfahren auf Betreiben von A ECLI:EU:C:2022:149
- C-168/20 11.11.2021 BJ und OV gegen Frau M u. a ECLI:EU:C:2021:907
- C-721/19 02.09.2021 Sisal SpA u. a. gegen Agenzia delle Dogane e dei Monopoli und Ministero dell'Economia e delle Finanze ECLI:EU:C:2021:672
- C-166/20 08.07.2021 BB gegen Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija ECLI:EU:C:2021:554
- C-71/20 08.07.2021 Strafverfahren gegen VAS Shipping ApS ECLI:EU:C:2021:550
- C-712/19 25.02.2021 Novo Banco SA gegen Junta de Andalucía ECLI:EU:C:2021:137
- C-407/19 11.02.2021 Katoen Natie Bulk Terminals NV und General Services Antwerp NV gegen Belgische Staat und Middlegate Europe NV gegen Ministerraad ECLI:EU:C:2021:107
- C-484/19 20.01.2021 Lexel AB gegen Skatteverket ECLI:EU:C:2021:34
- C-218/19 17.12.2020 Adina Onofrei gegen Conseil de l’ordre des avocats au barreau de Paris u. a ECLI:EU:C:2020:1034
- C-558/19 08.10.2020 Impresa Pizzarotti & C SPA Italia Sucursala Cluj gegen Agenţia Naţională de Administrare Fiscală - Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili ECLI:EU:C:2020:806
- C-719/18 03.09.2020 Vivendi SA gegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni ECLI:EU:C:2020:627
- C-749/18 14.05.2020 B u. a. gegen Administration des contributions directes ECLI:EU:C:2020:370
- C-323/18 03.03.2020 Tesco-Global Áruházak Zrt. gegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága ECLI:EU:C:2020:140
- C-75/18 03.03.2020 Vodafone Magyarország Mobil Távközlési Zrt. gegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága ECLI:EU:C:2020:139
- C-405/18 27.02.2020 AURES Holdings a.s. gegen Odvolací finanční ředitelství ECLI:EU:C:2020:127
- C-465/18 19.12.2019 AV und BU gegen Comune di Bernareggio ECLI:EU:C:2019:1125
- C-544/18 19.09.2019 Her Majesty's Revenue & Customs gegen Henrika Dakneviciute ECLI:EU:C:2019:761
- C-264/18 06.06.2019 P. M. u. a. gegen Ministerraad ECLI:EU:C:2019:472
- C-230/18 08.05.2019 PI gegen Landespolizeidirektion Tirol ECLI:EU:C:2019:383
- C-53/18 08.05.2019 Antonio Pasquale Mastromartino gegen Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (Consob) ECLI:EU:C:2019:380
- C-699/17 04.04.2019 Verfahren auf Betreiben der Allianz Vorsorgekasse AG ECLI:EU:C:2019:290
- C-563/17 27.02.2019 Associação Peço a Palavra u. a. gegen Conselho de Ministros ECLI:EU:C:2019:144
- C-375/17 19.12.2018 Stanley International Betting Ltd und Stanleybet Malta Ltd gegen Ministero dell'Economia e delle Finanze und Agenzia delle Dogane e dei Monopoli ECLI:EU:C:2018:1026
- C-480/17 06.12.2018 Frank Montag gegen Finanzamt Köln-Mitte ECLI:EU:C:2018:987
- C-342/17 14.11.2018 Memoria Srl und Antonia Dall'Antonia gegen Comune di Padova ECLI:EU:C:2018:906
- C-260/17 25.10.2018 Anodiki Services EPE gegen G.N.A. O Evangelismos – Ofthalmiatreio Athinon – Polykliniki und Geniko Ogkologiko Nosokomeio Kifisias – (GONK) "Oi Agioi Anargyroi" ECLI:EU:C:2018:864
- C-28/17 04.07.2018 NN A/S gegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2018:526
- C-650/16 12.06.2018 A/S Bevola und Jens W. Trock ApS gegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2018:424
- C-236/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) gegen Diputación General de Aragón ECLI:EU:C:2018:291
- C-234/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) gegen Consejería de Economía y Hacienda del Principado de Asturias und Consejo de Gobierno del Principado de Asturias ECLI:EU:C:2018:281
- C-233/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) gegen Generalitat de Catalunya ECLI:EU:C:2018:280
- C-327/16 22.03.2018 Marc Jacob gegen Ministre des Finances et des Comptes publics und Ministre des Finances et des Comptes publics gegen Marc Lassus ECLI:EU:C:2018:210
- C-398/16 22.02.2018 X BV und X NV gegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2018:110
- C-144/17 08.02.2018 Lloyd's of London gegen Agenzia Regionale per la Protezione dell'Ambiente della Calabria ECLI:EU:C:2018:78
- C-504/16 20.12.2017 Deister Holding AG als Gesamtrechtsnachfolger der Firma Traxx Investments N.V. gegen Bundeszentralamt für Steuern ECLI:EU:C:2017:1009
- C-419/16 20.12.2017 Sabine Simma Federspiel gegen Provincia autonoma di Bolzano und Equitalia Nord SpA ECLI:EU:C:2017:997
- C-322/16 20.12.2017 Global Starnet Ltd gegen Ministero dell'Economia e delle Finanze und Amministrazione Autonoma Monopoli di Stato ECLI:EU:C:2017:985
- C-292/16 23.11.2017 Verfahren auf Betreiben von A Oy ECLI:EU:C:2017:888
- C-195/16 26.10.2017 Staatsanwaltschaft Offenburg gegen I ECLI:EU:C:2017:815
- C-106/16 25.10.2017 Verfahren auf Betreiben von Polbud – Wykonawstwo sp. z o.o ECLI:EU:C:2017:804
- C-125/16 21.09.2017 Malta Dental Technologists Association und John Salomone Reynaud gegen Superintendent tas-Saħħa Pubblika und Kunsill tal-Professjonijiet Kumplimentari għall-Mediċina ECLI:EU:C:2017:707
- C-646/15 14.09.2017 Trustees of the P Panayi Accumulation & Maintenance Settlements gegen Commissioners for Her Majesty's Revenue and Customs ECLI:EU:C:2017:682
- C-6/16 07.09.2017 Eqiom SAS und Enka SA gegen Ministre des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2017:641
- C-685/15 14.06.2017 Online Games Handels GmbH u.a. gegen Landespolizeidirektion Oberösterreich ECLI:EU:C:2017:452
- C-298/15 05.04.2017 UAB "Borta" gegen VĮ Klaipėdos valstybinio jūrų uosto direkcija ECLI:EU:C:2017:266
- C-14/16 08.03.2017 Euro Park Service gegen Ministre des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2017:177
- C-283/15 09.02.2017 X gegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2017:102
- C-201/15 21.12.2016 Anonymi Geniki Etairia Tsimenton Iraklis (AGET Iraklis) gegen Ypourgos Ergasias, Koinonikis Asfalisis kai Koinonikis Allilengyis ECLI:EU:C:2016:972
- C-593/14 21.12.2016 Masco Denmark ApS und Damixa ApS gegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2016:984
- C-268/15 15.11.2016 Fernand Ullens de Schooten gegen État belge ECLI:EU:C:2016:874
- C-225/15 08.09.2016 Strafverfahren gegen Domenico Politanò ECLI:EU:C:2016:645
- C-458/14 14.07.2016 Promoimpresa srl u. a. gegen Consorzio dei comuni della Sponda Bresciana del Lago di Garda e del Lago di Idro u. a ECLI:EU:C:2016:558
- C-522/14 14.04.2016 Sparkasse Allgäu gegen Finanzamt Kempten ECLI:EU:C:2016:253
- C-375/14 28.01.2016 Strafverfahren gegen Rosanna Laezza ECLI:EU:C:2016:60
- C-50/14 28.01.2016 Consorzio Artigiano Servizio Taxi e Autonoleggio (CASTA) u. a. gegen Azienda sanitaria locale di Ciriè, Chivasso e Ivrea (ASL TO4) und Regione Piemonte ECLI:EU:C:2016:56
- C-388/14 17.12.2015 Timac Agro Deutschland GmbH gegen Finanzamt Sankt Augustin ECLI:EU:C:2015:829
- C-594/14 10.12.2015 Simona Kornhaas gegen Thomas Dithmar ECLI:EU:C:2015:806
- C-168/14 15.10.2015 Grupo Itevelesa SL u. a. gegen Oca Inspección Técnica de Vehículos SA und Generalidad de Cataluña ECLI:EU:C:2015:685
- C-66/14 06.10.2015 Finanzamt Linz gegen Bundesfinanzgericht, Außenstelle Linz ECLI:EU:C:2015:661
- C-386/14 02.09.2015 Groupe Steria SCA gegen Ministère des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2015:524
- C-686/13 10.06.2015 X AB gegen Skatteverket ECLI:EU:C:2015:375
- C-657/13 21.05.2015 Verder LabTec GmbH & Co. KG gegen Finanzamt Hilden ECLI:EU:C:2015:331
- C-463/13 22.01.2015 Stanley International Betting Ltd und Stanleybet Malta Ltd gegen Ministero dell'Economia e delle Finanze und Agenzia delle Dogane e dei Monopoli di Stato ECLI:EU:C:2015:25
- C-470/13 18.12.2014 Generali-Providencia Biztosító Zrt gegen Közbeszerzési Hatóság Közbeszerzési Döntőbizottság ECLI:EU:C:2014:2469
- C-87/13 18.12.2014 Staatssecretaris van Financiën gegen X ECLI:EU:C:2014:2459
- C-113/13 11.12.2014 Azienda sanitaria locale n. 5 „Spezzino“ u. a. gegen San Lorenzo Soc. coop. Sociale und Croce Verde Cogema cooperativa sociale Onlus ECLI:EU:C:2014:2440
- C-103/13 05.11.2014 Snezhana Somova gegen Glaven direktor na Stolichno upravlenie „Sotsialno osiguryavane“ ECLI:EU:C:2014:2334
- C-474/12 04.09.2014 Schiebel Aircraft GmbH gegen Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend ECLI:EU:C:2014:2139
- C-48/13 17.07.2014 Nordea Bank Danmark A/S gegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2014:2087
- C-358/12 10.07.2014 Consorzio Stabile Libor Lavori Pubblici gegen Comune di Milano ECLI:EU:C:2014:2063
- C-39/13 12.06.2014 Inspecteur van de Belastingdienst/Noord/kantoor Groningen u. a. gegen SCA Group Holding BV u. a ECLI:EU:C:2014:1758
- C-80/12 01.04.2014 Felixstowe Dock and Railway Company Ltd u. a. gegen The Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs ECLI:EU:C:2014:200
- C-375/12 13.03.2014 Margaretha Bouanich gegen Directeur des services fiscaux de la Drôme ECLI:EU:C:2014:138
- C-367/12 13.02.2014 Susanne Sokoll-Seebacher ECLI:EU:C:2014:68
- C-385/12 05.02.2014 Hervis Sport- és Divatkereskedelmi Kft. gegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Közép-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága ECLI:EU:C:2014:47
- C-327/12 12.12.2013 Ministero dello Sviluppo economico und Autorità per la vigilanza sui contratti pubblici di lavori, servizi e forniture gegen SOA Nazionale Costruttori – Organismo di Attestazione SpA ECLI:EU:C:2013:827
- C-303/12 12.12.2013 Guido Imfeld und Nathalie Garcet gegen État belge ECLI:EU:C:2013:822
- C-292/12 12.12.2013 Ragn-Sells AS gegen Sillamäe Linnavalitsus ECLI:EU:C:2013:820
- C-159/12 05.12.2013 Alessandra Venturini gegen ASL Varese u. a., Maria Rosa Gramegna gegen ASL Lodi u. a. und Anna Muzzio gegen ASL Pavia u. a ECLI:EU:C:2013:791
- C-221/12 14.11.2013 Belgacom NV gegen Interkommunale voor Teledistributie van het Gewest Antwerpen (INTEGAN) u. a ECLI:EU:C:2013:736
- C-539/11 26.09.2013 Ottica New Line di Accardi Vincenzo gegen Comune di Campobello di Mazara ECLI:EU:C:2013:591
- C-418/11 26.09.2013 Texdata Software GmbH ECLI:EU:C:2013:588
- C-350/11 04.07.2013 Argenta Spaarbank NV gegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2013:447
- C-575/11 27.06.2013 Eleftherios-Themistoklis Nasiopoulos gegen Ypourgos Ygeias kai Pronoias ECLI:EU:C:2013:430
- C-186/12 20.06.2013 Impacto Azul Lda gegen BPSA 9 – Promoção e Desenvolvimento de Investimentos Imobiliários SA u. a ECLI:EU:C:2013:412
- C-197/11 08.05.2013 Eric Libert u. a. gegen Flämische Regierung (C‑197/11) und All Projects & Developments NV u. a. gegen Flämische Regierung (C‑203/11) ECLI:EU:C:2013:288
- C-577/11 07.03.2013 DKV Belgium SA gegen Association belge des consommateurs Test-Achats ASBL ECLI:EU:C:2013:146
- C-123/11 21.02.2013 A Oy ECLI:EU:C:2013:84
- C-35/11 13.11.2012 Test Claimants in the FII Group Litigation gegen Commissioners of Inland Revenue und The Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs ECLI:EU:C:2012:707
- C-380/11 06.09.2012 DI. VI. Finanziaria di Diego della Valle & C. SapA gegen Administration des contributions en matière d’impôts ECLI:EU:C:2012:552
- C-31/11 19.07.2012 Marianne Scheunemann gegen Finanzamt Bremerhaven ECLI:EU:C:2012:481
- C-378/10 12.07.2012 VALE Építési kft ECLI:EU:C:2012:440
- C-84/11 21.06.2012 Marja-Liisa Susisalo u. a ECLI:EU:C:2012:374
- C-371/10 29.11.2011 National Grid Indus BV gegen Inspecteur van de Belastingdienst Rijnmond/kantoor Rotterdam ECLI:EU:C:2011:785
- C-148/10 13.10.2011 DHL International NV, vormals Express Line NV gegen Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie ECLI:EU:C:2011:654
- C-310/09 15.09.2011 Ministre du Budget, des Comptes publics et de la Fonction publique gegen Accor SA ECLI:EU:C:2011:581
- C-338/09 22.12.2010 Yellow Cab Verkehrsbetriebs GmbH gegen Landeshauptmann von Wien ECLI:EU:C:2010:814
- C-570/07 01.06.2010 José Manuel Blanco Pérez und María del Pilar Chao Gómez gegen Consejería de Salud y Servicios Sanitarios (C-570/07) und Principado de Asturias (C-571/07) ECLI:EU:C:2010:300
- C-440/08 18.03.2010 F. Gielen gegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2010:148