TFUE · Traité sur le fonctionnement de l'Union européenne (version consolidée)
TFUE Art. 49(ex-article 43 TCE)
Dans le cadre des dispositions ci-après, les restrictions à la liberté d'établissement des ressortissants d'un État membre dans le territoire d'un autre État membre sont interdites. Cette interdiction s'étend également aux restrictions à la création d'agences, de succursales ou de filiales, par les ressortissants d'un État membre établis sur le territoire d'un État membre.
La liberté d'établissement comporte l'accès aux activités non salariées et leur exercice, ainsi que la constitution et la gestion d'entreprises, et notamment de sociétés au sens de l'article 54, deuxième alinéa, dans les conditions définies par la législation du pays d'établissement pour ses propres ressortissants, sous réserve des dispositions du chapitre relatif aux capitaux.
Verwijst naar
Geciteerd door
Rechtspraak van het Hof van Justitie over dit artikel · 122 arresten
- C-48/24 12.02.2026 VšĮ „Vilniaus tarptautinė mokykla“ tegen Valstybinė kalbos inspekcija ECLI:EU:C:2026:83
- C-340/24 20.11.2025 EW en LO tegen Ministero dell’Istruzione e del Merito en Ministero dell'Università e della Ricerca ECLI:EU:C:2025:910
- C-718/23 16.10.2025 Asociación de Empresarios de Salones de Juego y Recreativos de la Comunidad Valenciana (Anesar-CV) e.a. tegen Conselleria de Hacienda y Modelo Económico de la Generalitat Valenciana ECLI:EU:C:2025:797
- C-254/23 10.07.2025 INTERZERO Trajnostne rešitve za svet brez odpadkov d.o.o. e.a. en Surovina, družba za predelavo odpadkov d.o.o. e.a ECLI:EU:C:2025:569
- C-436/23 12.12.2024 Belgische Staat / Federale Overheidsdienst Financiën tegen Volvo Group Belgium NV ECLI:EU:C:2024:1023
- C-585/22 04.10.2024 X BV tegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2024:822
- C-598/22 11.07.2024 Società Italiana Imprese Balneari Srl tegen Comune di Rosignano Marittimo e.a ECLI:EU:C:2024:597
- C-276/22 25.04.2024 Edil Work 2 S.r.l. en S.T. S.r.l tegen STE S.a.r.l ECLI:EU:C:2024:348
- C-340/22 21.12.2023 Cofidis tegen Autoridade Tributária e Aduaneira ECLI:EU:C:2023:1019
- C-50/21 08.06.2023 Prestige and Limousine S.L. tegen Área Metropolitana de Barcelona e.a ECLI:EU:C:2023:448
- C-468/20 08.06.2023 Fastweb SpA e.a. tegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni ECLI:EU:C:2023:447
- C-407/22 11.05.2023 Ministre de l’Économie, des Finances et de la Relance tegen Manitou BF SA en Bricolage Investissement France SA ECLI:EU:C:2023:392
- C-517/20 16.03.2023 Strafzaak tegen OL ECLI:EU:C:2023:219
- C-707/20 16.02.2023 Gallaher Limited tegen The Commissioners for Her Majesty's Revenue & Customs ECLI:EU:C:2023:101
- C-372/21 02.02.2023 Freikirche der Siebenten-Tags-Adventisten in Deutschland KdöR tegen Bildungsdirektion für Vorarlberg ECLI:EU:C:2023:59
- C-414/21 10.11.2022 VP CAPITAL NV tegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2022:871
- C-431/21 13.10.2022 X GmbH & Co. KG tegen Finanzamt Bremen ECLI:EU:C:2022:792
- C-433/21 06.10.2022 Agenzia delle Entrate tegen Contship Italia SpA ECLI:EU:C:2022:760
- C-538/20 22.09.2022 Finanzamt B tegen W AG ECLI:EU:C:2022:717
- C-475/20 22.09.2022 Admiral Gaming Network Srl e.a. tegen Agenzia delle Dogane e dei Monopoli e.a ECLI:EU:C:2022:714
- C-58/21 15.09.2022 FK ECLI:EU:C:2022:691
- C-391/20 07.09.2022 Procedure ingeleid door Boriss Cilevičs e.a ECLI:EU:C:2022:638
- C-577/20 16.06.2022 Procedure ingeleid door A ECLI:EU:C:2022:467
- C-634/20 03.03.2022 Procedure ingeleid door A ECLI:EU:C:2022:149
- C-168/20 11.11.2021 BJ en OV tegen Mevrouw M e.a ECLI:EU:C:2021:907
- C-721/19 02.09.2021 Sisal SpA e.a. tegen Agenzia delle Dogane e dei Monopoli en Ministero dell'Economia e delle Finanze ECLI:EU:C:2021:672
- C-166/20 08.07.2021 BB tegen Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija ECLI:EU:C:2021:554
- C-71/20 08.07.2021 Strafzaak tegen VAS Shipping ApS ECLI:EU:C:2021:550
- C-712/19 25.02.2021 Novo Banco SA tegen Junta de Andalucía ECLI:EU:C:2021:137
- C-407/19 11.02.2021 Katoen Natie Bulk Terminals NV en General Services Antwerp NV tegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2021:107
- C-484/19 20.01.2021 Lexel AB tegen Skatteverket ECLI:EU:C:2021:34
- C-218/19 17.12.2020 Adina Onofrei tegen Conseil de l’ordre des avocats au barreau de Paris e.a ECLI:EU:C:2020:1034
- C-558/19 08.10.2020 Impresa Pizzarotti & C SPA Italia Sucursala Cluj tegen Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili ECLI:EU:C:2020:806
- C-719/18 03.09.2020 Vivendi SA tegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni ECLI:EU:C:2020:627
- C-749/18 14.05.2020 B e.a. tegen Administration des contributions directes ECLI:EU:C:2020:370
- C-323/18 03.03.2020 Tesco-Global Áruházak Zrt. tegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága ECLI:EU:C:2020:140
- C-75/18 03.03.2020 Vodafone Magyarország Mobil Távközlési Zrt. tegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága ECLI:EU:C:2020:139
- C-405/18 27.02.2020 AURES Holdings a.s. tegen Odvolací finanční ředitelství ECLI:EU:C:2020:127
- C-465/18 19.12.2019 AV en BU tegen Comune di Bernareggio ECLI:EU:C:2019:1125
- C-544/18 19.09.2019 Her Majesty's Revenue and Customs tegen Henrika Dakneviciute ECLI:EU:C:2019:761
- C-264/18 06.06.2019 P. M. e.a. tegen Ministerraad ECLI:EU:C:2019:472
- C-230/18 08.05.2019 PI tegen Landespolizeidirektion Tirol ECLI:EU:C:2019:383
- C-53/18 08.05.2019 Antonio Pasquale Mastromartino tegen Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (Consob) ECLI:EU:C:2019:380
- C-699/17 04.04.2019 Procedure ingeleid door Allianz Vorsorgekasse AG ECLI:EU:C:2019:290
- C-563/17 27.02.2019 Associação Peço a Palavra e.a. tegen Conselho de Ministros ECLI:EU:C:2019:144
- C-375/17 19.12.2018 Stanley International Betting Ltd en Stanleybet Malta Ltd tegen Ministero dell'Economia e delle Finanze en Agenzia delle Dogane e dei Monopoli ECLI:EU:C:2018:1026
- C-480/17 06.12.2018 Frank Montag tegen Finanzamt Köln-Mitte ECLI:EU:C:2018:987
- C-342/17 14.11.2018 Memoria Srl en Antonia Dall'Antonia tegen Comune di Padova ECLI:EU:C:2018:906
- C-260/17 25.10.2018 Anodiki Services EPE tegen GNA, O Evangelismos – Ofthalmiatreio Athinon – Polykliniki en Geniko Ogkologiko Nosokomeio Kifisias – (GONK) „Oi Agioi Anargyroi” ECLI:EU:C:2018:864
- C-28/17 04.07.2018 NN A/S tegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2018:526
- C-650/16 12.06.2018 A/S Bevola en Jens W. Trock ApS tegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2018:424
- C-236/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) tegen Diputación General de Aragón ECLI:EU:C:2018:291
- C-234/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) tegen Consejería de Economía y Hacienda del Principado de Asturias en Consejo de Gobierno del Principado de Asturias ECLI:EU:C:2018:281
- C-233/16 26.04.2018 Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución (ANGED) tegen Generalitat de Catalunya ECLI:EU:C:2018:280
- C-327/16 22.03.2018 Marc Jacob tegen Ministre des Finances et des Comptes publics en Ministre des Finances et des Comptes publics tegen Marc Lassus ECLI:EU:C:2018:210
- C-398/16 22.02.2018 X BV en X NV tegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2018:110
- C-144/17 08.02.2018 Lloyd's of London tegen Agenzia Regionale per la Protezione dell'Ambiente della Calabria ECLI:EU:C:2018:78
- C-504/16 20.12.2017 Deister Holding AG en Juhler Holding A/S tegen Bundeszentralamt für Steuern ECLI:EU:C:2017:1009
- C-419/16 20.12.2017 Sabine Simma Federspiel tegen Provincia autonoma di Bolzano en Equitalia Nord SpA ECLI:EU:C:2017:997
- C-322/16 20.12.2017 Global Starnet Ltd tegen Ministero dell'Economia e delle Finanze en Amministrazione Autonoma Monopoli di Stato ECLI:EU:C:2017:985
- C-292/16 23.11.2017 Procedure ingeleid door A Oy ECLI:EU:C:2017:888
- C-195/16 26.10.2017 Strafzaak tegen I ECLI:EU:C:2017:815
- C-106/16 25.10.2017 Procedure ingeleid door Polbud – Wykonawstwo sp. z o.o ECLI:EU:C:2017:804
- C-125/16 21.09.2017 Malta Dental Technologists Association en John Salomone Reynaud tegen Superintendent tas-Saħħa Pubblika en Kunsill tal-Professjonijiet Kumplimentari għall-Mediċina ECLI:EU:C:2017:707
- C-646/15 14.09.2017 Trustees of the P Panayi Accumulation & Maintenance Settlements tegen Commissioners for Her Majesty's Revenue and Customs ECLI:EU:C:2017:682
- C-6/16 07.09.2017 Eqiom SAS, anciennement Holcim France SAS en Enka SA tegen Ministre des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2017:641
- C-685/15 14.06.2017 Online Games Handels GmbH e.a. tegen Landespolizeidirektion Oberösterreich ECLI:EU:C:2017:452
- C-298/15 05.04.2017 „Borta” UAB tegen Klaipėdos valstybinio jūrų uosto direkcija VĮ ECLI:EU:C:2017:266
- C-14/16 08.03.2017 Euro Park Service tegen Ministre des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2017:177
- C-283/15 09.02.2017 X tegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2017:102
- C-201/15 21.12.2016 Anonymi Geniki Etairia Tsimenton Iraklis (AGET Iraklis) tegen Ypourgos Ergasias, Koinonikis Asfalisis kai Koinonikis Allilengyis ECLI:EU:C:2016:972
- C-593/14 21.12.2016 Masco Denmark ApS en Damixa ApS tegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2016:984
- C-268/15 15.11.2016 Fernand Ullens de Schooten tegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2016:874
- C-225/15 08.09.2016 Strafzaak tegen Domenico Politanò ECLI:EU:C:2016:645
- C-458/14 14.07.2016 Promoimpresa Srl tegen Consorzio dei comuni della Sponda Bresciana del Lago di Garda e del Lago di Idro en Regione Lombardia en Mario Melis e.a. tegen Comune di Loiri Porto San Paolo en Provincia di Olbia Tempio ECLI:EU:C:2016:558
- C-522/14 14.04.2016 Sparkasse Allgäu tegen Finanzamt Kempten ECLI:EU:C:2016:253
- C-375/14 28.01.2016 Strafzaak tegen Rosanna Laezza ECLI:EU:C:2016:60
- C-50/14 28.01.2016 Consorzio Artigiano Servizio Taxi e Autonoleggio (CASTA) e.a. tegen Azienda sanitaria locale di Ciriè, Chivasso e Ivrea (ASL TO4) en Regione Piemonte ECLI:EU:C:2016:56
- C-388/14 17.12.2015 Timac Agro Deutschland GmbH tegen Finanzamt Sankt Augustin ECLI:EU:C:2015:829
- C-594/14 10.12.2015 Simona Kornhaas tegen Thomas Dithmar ECLI:EU:C:2015:806
- C-168/14 15.10.2015 Grupo Itevelesa SL e.a. tegen Oca Inspección Técnica de Vehículos SA en Generalidad de Cataluña ECLI:EU:C:2015:685
- C-66/14 06.10.2015 Finanzamt Linz tegen Bundesfinanzgericht, Außenstelle Linz ECLI:EU:C:2015:661
- C-386/14 02.09.2015 Groupe Steria SCA tegen Ministère des Finances et des Comptes publics ECLI:EU:C:2015:524
- C-686/13 10.06.2015 X AB tegen Skatteverket ECLI:EU:C:2015:375
- C-657/13 21.05.2015 Verder LabTec GmbH & Co. KG tegen Finanzamt Hilden ECLI:EU:C:2015:331
- C-463/13 22.01.2015 Stanley International Betting Ltd en Stanleybet Malta Ltd tegen Ministero dell'Economia e delle Finanze en Agenzia delle Dogane e dei Monopoli di Stato ECLI:EU:C:2015:25
- C-470/13 18.12.2014 Generali-Providencia Biztosító Zrt tegen Közbeszerzési Hatóság Közbeszerzési Döntőbizottság ECLI:EU:C:2014:2469
- C-87/13 18.12.2014 Staatssecretaris van Financiën tegen X ECLI:EU:C:2014:2459
- C-113/13 11.12.2014 Azienda sanitaria locale n. 5 „Spezzino” e.a. tegen San Lorenzo Soc. coop. Sociale en Croce Verde Cogema cooperativa sociale Onlus ECLI:EU:C:2014:2440
- C-103/13 05.11.2014 Snezhana Somova tegen Glaven direktor na Stolichno upravlenie „Sotsialno osiguryavane” ECLI:EU:C:2014:2334
- C-474/12 04.09.2014 Schiebel Aircraft GmbH tegen Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend ECLI:EU:C:2014:2139
- C-48/13 17.07.2014 Nordea Bank Danmark A/S tegen Skatteministeriet ECLI:EU:C:2014:2087
- C-358/12 10.07.2014 Consorzio Stabile Libor Lavori Pubblici tegen Comune di Milano ECLI:EU:C:2014:2063
- C-39/13 12.06.2014 Inspecteur van de Belastingdienst/Noord/kantoor Groningen e.a. tegen SCA Group Holding BV e.a ECLI:EU:C:2014:1758
- C-80/12 01.04.2014 Felixstowe Dock and Railway Company Ltd e.a. tegen The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs ECLI:EU:C:2014:200
- C-375/12 13.03.2014 Margaretha Bouanich tegen Directeur des services fiscaux de la Drôme ECLI:EU:C:2014:138
- C-367/12 13.02.2014 Susanne Sokoll-Seebacher ECLI:EU:C:2014:68
- C-385/12 05.02.2014 Hervis Sport- és Divatkereskedelmi Kft. tegen Nemzeti Adó- és Vámhivatal Közép-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága ECLI:EU:C:2014:47
- C-327/12 12.12.2013 Ministero dello Sviluppo economico en Autorità per la vigilanza sui contratti pubblici di lavori, servizi e forniture tegen SOA Nazionale Costruttori – Organismo di Attestazione SpA ECLI:EU:C:2013:827
- C-303/12 12.12.2013 Guido Imfeld Nathalie Garcet tegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2013:822
- C-292/12 12.12.2013 Ragn-Sells AS tegen Sillamäe Linnavalitsus ECLI:EU:C:2013:820
- C-159/12 05.12.2013 Alessandra Venturini tegen ASL Varese e.a. Maria Rosa Gramegna tegen ASL Lodi e.a. en Anna Muzzio tegen ASL Pavia e.a ECLI:EU:C:2013:791
- C-221/12 14.11.2013 Belgacom NV tegen Interkommunale voor Teledistributie van het Gewest Antwerpen (INTEGAN) e.a ECLI:EU:C:2013:736
- C-539/11 26.09.2013 Ottica New Line di Accardi Vincenzo tegen Comune di Campobello di Mazara ECLI:EU:C:2013:591
- C-418/11 26.09.2013 Texdata Software GmbH ECLI:EU:C:2013:588
- C-350/11 04.07.2013 Argenta Spaarbank NV tegen Belgische Staat ECLI:EU:C:2013:447
- C-575/11 27.06.2013 Eleftherios-Themistoklis Nasiopoulos tegen Ypourgos Ygeias kai Pronoias ECLI:EU:C:2013:430
- C-186/12 20.06.2013 Impacto Azul Lda tegen BPSA 9 – Promoção e Desenvolvimento de Investimentos Imobiliários SA e.a ECLI:EU:C:2013:412
- C-197/11 08.05.2013 Eric Libert e.a. tegen Vlaamse Regering (C‑197/11) en All Projects & Developments NV e.a. tegen Vlaamse Regering (C‑203/11) ECLI:EU:C:2013:288
- C-577/11 07.03.2013 DKV Belgium NV tegen Belgische Verbruikersunie Test-Aankoop VZW ECLI:EU:C:2013:146
- C-123/11 21.02.2013 A Oy ECLI:EU:C:2013:84
- C-35/11 13.11.2012 Test Claimants in the FII Group Litigation tegen Commissioners of Inland Revenue en The Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs ECLI:EU:C:2012:707
- C-380/11 06.09.2012 DI. VI. Finanziaria di Diego della Valle & C. SapA tegen Administration des contributions en matière d’impôts ECLI:EU:C:2012:552
- C-31/11 19.07.2012 Marianne Scheunemann tegen Finanzamt Bremerhaven ECLI:EU:C:2012:481
- C-378/10 12.07.2012 VALE Építési Kft ECLI:EU:C:2012:440
- C-84/11 21.06.2012 Marja-Liisa Susisalo e.a ECLI:EU:C:2012:374
- C-371/10 29.11.2011 National Grid Indus BV tegen Inspecteur van de Belastingdienst Rijnmond/kantoor Rotterdam ECLI:EU:C:2011:785
- C-148/10 13.10.2011 DHL International NV, voorheen Express Line NV tegen Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie ECLI:EU:C:2011:654
- C-310/09 15.09.2011 Ministre du Budget, des Comptes publics et de la Fonction publique tegen Accor SA ECLI:EU:C:2011:581
- C-338/09 22.12.2010 Yellow Cab Verkehrsbetriebs GmbH tegen Landeshauptmann von Wien ECLI:EU:C:2010:814
- C-570/07 01.06.2010 José Manuel Blanco Pérez en María del Pilar Chao Gómez tegen Consejería de Salud y Servicios Sanitarios (C-570/07) en Principado de Asturias (C-571/07) ECLI:EU:C:2010:300
- C-440/08 18.03.2010 F. Gielen tegen Staatssecretaris van Financiën ECLI:EU:C:2010:148